Nie dla letniej sprzedaży papierosów nieletnim

W miejscowościach wakacyjnych liczba nieletnich chętnych do kupna papierosów jest nawet dwukrotnie wyższa niż w roku szkolnym – wynika z obserwacji sprzedawców z sieci Ruch i PKN Orlen. Podobne wnioski napływają z kiosków i stacji benzynowych z Gdańska, Międzyzdrojów, Ustki, Łeby, Zakopanego i Szczyrku, a więc z popularnych miejscowości letniego wypoczynku. Reagować na to zjawisko może i powinien każdy dorosły, do czego zachęca IX edycja Programu Odpowiedzialnej Sprzedaży. Jego głównym celem jest utrudnienie nieletnim dostępu do wyrobów tytoniowych w punktach handlowych. Program kierowany jest do wszystkich sprzedawców tych wyrobów w Polsce. Zachęca też dorosłych do reagowania, gdy widzą, że nieletniemu bez problemu sprzedaje się papierosy.

Dzięki Programowi zdecydowana większość legalnych punktów sprzedaży papierosów w Polsce została oznakowana logo Programu „Stop18. Nie sprzedajemy wyrobów tytoniowych niepełnoletnim”. Sprzedawcy otrzymują też ulotki z informacjami o karach za łamanie zakazu, z zaleceniami jak prosić o dokument potwierdzający pełnoletniość kupującego i jak odmawiać sprzedaży, jeśli klient nie jest pełnoletni lub nie okazuje dokumentu. Tylko w ubiegłym roku Partnerzy Programu, m.in. Philip Morris Polska S.A., Ruch, Kolporter, E.Leclerc, Real, Tesco, Żabka, PKN Orlen, Shell rozdystrybuowały 140 tys. naklejek i ulotek. Dodatkowo sieci handlowe biorące udział w Programie otrzymują materiały do przeprowadzenia wewnętrznych szkoleń.

„Przed rozpoczęciem sezonu wakacyjnego pracownicy zespołu kasowego przeszli szkolenie dotyczące sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom nieletnim, zaś co dwa tygodnie odbywają się szkolenia przypominające” – mówi Małgorzata Serdyńska, dyrektor regionu w sieci Real, odpowiedzialna za markety w Słupsku, Szczecinie, Gdańsku i Poznaniu.

Program wspierają też samorządy. W ramach tegorocznej edycji Programu planowane są w wielu miastach Polski Dni Odpowiedzialnej Sprzedaży, m.in. w Lublinie, Poznaniu, Płocku, Rzeszowie i Wrocławiu. Taki dzień zorganizowały już Kielce. Dodatkowo, w październiku odbędzie się Miesiąc Odpowiedzialnej Sprzedaży w Małopolsce. Dni te są organizowane pod patronatem lokalnych władz. Aktywnie angażuje się w nie policja i straż miejska. Do punktów sprzedaży docierają umundurowane patrole, które przypominają o obowiązującym prawie
i przekazują materiały Programu. Niektóre miasta prowadzą również własne kontrole. Sprzedawcy, którzy przestrzegają prawa otrzymują dyplom i koszulkę odpowiedzialnego sprzedawcy. Dla łamiących prawo są ostrzeżenia lub mandaty.

Program Odpowiedzialnej Sprzedaży będzie wzbogacony o komunikację do rodziców. We współpracy z Komitetem Na Rzecz Dzieci w Polsce „Konard”, nowym partnerem Programu, powstaje specjalna ulotka, w której rodzice będą mogli m.in. znaleźć informacje o tym, jak rozmawiać z dziećmi, by uchronić je przed paleniem. Od września ulotka ta będzie dystrybuowana wśród rodziców dzieci uczących się w gimnazjach.

Skuteczność działań Programu jest sprawdzana przy pomocy badań Tajemniczy Klient, w którym wyglądający na niepełnoletniego ankieter próbował kupić papierosy. Wyniki badania z 2004 r. przeprowadzonego w 11 miastach Polski pokazały, że 82% sprzedawców sprzedałoby takiej osobie papierosy. Przeprowadzone rok później badanie w 13 miastach wykazało, że takich sprzedawców jest już tylko 61%. Równocześnie liczba sprzedawców proszących o dokument potwierdzający pełnoletniość wzrosła z 21% w roku 2004 do 47% w roku 2005. W tym roku zaplanowana jest kolejna fala badań.

W 2006 r. ruszyła też zmodernizowana strona internetowa www.stop18.pl. Na stronie, oprócz informacji przydatnych dla sprzedawców, są też porady dla rodziców
i samorządów.

Program Odpowiedzialnej Sprzedaży rozpoczął się w 1998 roku i co roku odbywa się jego nowa edycja. W tym roku w skład koalicji prowadzącej program wchodzi 17 partnerów: Philip Morris Polska S.A., Ruch, Kolporter, E.Leclerc, Real, Tesco, Żabka, WSS Społem Praga Południe, PKN Orlen, Shell, UOKiK, Naczelna Rada Zrzeszeń Handlu i Usług, Polska Izba Handlu, Unia Polskich Sieci Detalicznych, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Stowarzyszenie „U Siemachy” i Komitet na Rzecz Dzieci w Polsce „Konard”.