Joanna Taczkowska: Kategorie wypowiedzi i ich ochrona. Debata publiczna.

Książka dr Joanny Taczkowskiej jest książką niezwykłą. Nie tylko dlatego, że omawia swoiste i mało dotąd zbadane pojęcie „Wypowiedzi” w kilku aspektach, w tym: prawnym, etycznym i praktycznym. Przy tym odnosi go do coraz modniejszego (a przy tym coraz mniej zrozumiałego dla laika) pojęcia „debata publiczna”.
Zdaniem profesora Jacka Sobczaka z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu - a więc autorytetu w dziedzinie „prawa mediów” (byłego sędziego Sądu Najwyższego) i medioznawcy (jeśli jak najbardziej ogólnikowo próbować się wyrazić...) - tego rodzaju publikacji jeszcze w Polsce nie było i dobrze się stało, że została wydana. Cytat z wypowiedzi prof. Sobczaka wydawca zamieścił zresztą na ostatniej stronie okładki.

A oto losowo wręcz wybrany cytat z tej publikacji, który zaczerpnęliśmy ze strony 102:
„(...)Spełnienie wymogu szczególnej staranności i rzetelności wiąże się zatem z podawaniem informacji prawdziwych. Od dziennikarzy oczekuje się nie tylko wskazania źródła informacji, ale także zweryfikowania jej treści. Publiczne rozgłaszanie prawdziwych zarzutów, które służą obronie społecznie uzasadnionego interesu pozostaje pod ochrona prawa.
Art. 213 § 2 k.k.: „Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut służący obronie społecznie uzasadnionego interesu; jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego”.
„Postawiony zarzut jest prawdziwy wtedy, gdy treść jego w tej części, która może poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania, odpowiada rzeczywistości. Zarzut jest prawdziwy również wtedy, gdy pewne fakty podane przez sprawcę, nie mające znaczenia dla dobrego imienia pokrzywdzonego, nie odpowiadają rzeczywistości” (...)”

Choć przytoczona opinia profesora Zolla wypowiadana jest językiem prawniczym, zastanówmy się, czy nie jest powszechnie zrozumiała...? Odpowiedź pozostawiamy czytelnikom.

A przy tym nałóżmy ją na jeden z tekstów np. ze znanej nam na codzień gazety czy audycji radiowej (że o telewizji nie wspomnimy - szczególnie o redakcjach i programach prywatnych telewizji). Po przeczytaniu czy obejrzeniu z reguły mieliśmy wątpliwości, czy autorowi wolno w taki sposób wypowiadać poglądy... Po przeczytaniu tej lektury wątpliwości mieć nie będziemy lub będziemy je mieli w bardzo ograniczonym stopniu.

Publikację wydało Polskie Wydawnictwo Prawnicze IURIS z siedzibą w Poznaniu i publikacja ta - chociażby wbrew nazwie samego wydawnictwa - skierowana jest nie tyle do prawników i dziennikarzy, co do wszystkich tych, którzy dociekają, na jakiej zasadzie i wedle jakich prawideł działają media: od lokalnych począwszy a na centralnych skończywszy.
Bo czasami każdego z nas ogarnia taka refleksja: „Jak można było coś takiego napisać w gazecie?/wypowiedzieć w radio czy w telewizji?/zawrzeć na stronie internetowej? Przecież takich rzeczy nie można pisać/mówić!” A można, można, choć inna kwestią jest, czy powinno się wypowiadać takie zdania czy poglądy.
Autorka odpowiada na wiele tego rodzaju kwestii i to odpowiada wyczerpująco, wiec czytać tę publikację powinni wszyscy. Nawet politycy, którym słowa wypowiada się łatwo, a których rozliczyć z rzetelności wypowiedzi często nie sposób...

Autor: Joanna TACZKOWSKA
Tytuł: KATEGORIE WYPOWIEDZI I ICH OCHRONA. DEBATA PUBLICZNA
Wydawca: Polskie Wydawnictwo Prawnicze IURIS, Warszawa-Poznań 2008 (wydanie I).
Format: B5
Ilość stron: 270
Oprawa miękka

Najlepiej nabywać tę książkę bezpośrednio w Wydawnictwie, zaoszczędzi się wówczas kilkadziesiąt złotych (wszelkie informacje pod następującym adresem e-mailowym: redakcja_naukowa(at)poczta.fm).