Euro i złotówki na kulturę – część 2

Wspomniany w poprzednim odcinku Program Operacyjny Kapitał Ludzki nie jest jedyny źródłem dofinansowania projektów nieinwestycyjnych w dziedzinie kultury. Dla osób i instytucji związanych z wszelkimi formami aktywności artystycznej wsparciem może być także Funduszu Wymiany Kulturalnej. Tutaj, ze względu na darczyńców spoza Unii Europejskiej, konieczne jest również posiadanie partnera z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego, który poza państwami UE tworzą: Norwegia, Islandia i Lichtenstein. Dotychczas odbyły się 2 konkursy na dofinansowanie projektów z tego programu. W ub.r. spośród  48 złożonych wniosków aplikacyjnych, dofinansowano 9. W tym roku wpłynęły 42 wnioski, które są w trakcie oceny.

Kolejny konkurs zostanie ogłoszony w marcu przyszłego roku. Pora więc zatem, by już rozpocząć opracowywanie koncepcji. 

Kultura 2007 – 2013

Znaczące możliwości pomocy finansowej oferuje też programu Kultura 2007 – 2013. Jego celem jest rozwój współpracy pomiędzy twórcami, uczestnikami życia kulturalnego oraz instytucjami kulturalnymi krajów biorących udział w programie.

W ramach Działania 1 - „Wspieranie działań kulturalnych” można zgłaszać projekty długo- i krótkoterminowe. Pierwsze, trwające od 3 do 5 lat, mogą być dofinansowane rocznie w wysokości do 500 tys euro. Projekty krótkoterminowe (do 24 miesięcy) mają szansę na dotację od 50 do 200 tys. euro. Warto pamiętać, że w wyścigu o europejskie pieniądze promowane są tzw. akcje specjalne, np. związane z przygotowaniami do konkursu o miano europejskiej stolicy kultury,  tłumaczeniami literackimi itd.

Inne możliwości pomocy finansowej zapewnia Działanie 2 - „Wspieranie podmiotów działających w dziedzinie kultury na poziomie europejskim” i Działanie 3 „Wspieranie badań oraz gromadzenia i rozpowszechniania informacji”. Wnioski w konkursie można składać co roku, wiosną i jesienią. 

Wniosek – najważniejsze elementy

O przyznaniu pomocy finansowej decyduje nie tylko pomysł na przedsięwzięcie, zapotrzebowanie społeczne czy możliwości finansowe wnioskodawcy. Olbrzymie znaczenie ma również sam dokument. By jego autorzy mogli liczyć na dofinansowanie, muszą przede wszystkim pamiętać, żeby projekt był zgodny z kierunkami rozwoju województwa  (dokumentami strategicznymi). Cenne jest także doświadczenie w realizacji projektów finansowanych z funduszy europejskich. Wnioskodawcy muszą także udowodnić, iż na produkty czy usługi oferowane w projekcie istnieje duże zapotrzebowanie społeczne. Atutem jest również możliwość powstania, dzięki projektowi, nowych miejsc pracy, zapewnienie dostępności infrastruktury dla osób niepełnosprawnych, aktywizowanie społeczno-gospodarcze regionu, a także realizacja przedsięwzięcia w partnerstwie z innymi podmiotami. Ponadto oceniający wnioski zwracają uwagę na rangę wnioskodawcy, wyjątkowość i unikatowość projektu, stopień zgodności z celami programu oraz obszar, na jakim będą prowadzone działania. Pod tym względem priorytetowo traktowane są miejsca znajdujące się np. na Liście  Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Nie popełnij tego błędu!

Błędy formalne we wniosku mogą udaremnić realizację cennego przedsięwzięcia. Dlatego warto zapamiętać, iż do najczęstszych „potknięć” należą:

Niezgodność wersji papierowej z elektroniczną,
•    Błędne dane, sugerujące nieprzemyślany zakres projektu,
•    Nierealne założenia – np. przyjęcie zbyt dużych wskaźników, zbyt krótkiego

harmonogramu realizacji itp,
•    Umieszczenie w budżecie pozycji niewynikających z opisu projektu,
•    Włączenie do kosztorysu działań, o których nie ma mowy we wniosku,
•    Brak podpisu osób upoważnionych do reprezentowania Wnioskodawcy
•    „Zawyżone” koszty,
•    Nadmierne rozciąganie projektów w czasie,
•    Źle wyliczona kwota dofinansowania i wkład własny,
•    Niespójność danych liczbowych między wnioskiem a załącznikami,
•    Brak wymaganych załączników lub ich nieodpowiednia forma,
•    Niezrozumienie celu działania czy niewpisanie się w ten cel.

Trudności i kłopoty

Problemy z otrzymaniem wsparcia wynikają również z: ograniczeń związanych z kwestiami prawnymi, brakiem własności budynku (np. w działaniu 11.1 PO IiŚ), długiej drogi do uzyskania pozwolenia na budowę oraz decyzji środowiskowych. Przeszkodą może być także: brak możliwości ubiegania się o kredyty pomostowe, długi proces decyzyjny, tworzenie projektu „na ostatnia chwilę”, zgłaszanie zbyt wygórowanych potrzeb, nieposiadanie w strukturach wnioskodawcy komórek zajmujących się poszukiwaniem i pozyskiwaniem środków.

Kolejne niebezpieczeństwa to: zbyt skomplikowana dokumentacja aplikacyjna czy krótki czas trwania konkursów. Trudności często związane są także z niemożliwością znalezienia partnera, utrzymaniem płynności finansowej, długim czasem oczekiwania na decyzję, zbyt małą ilością otrzymanych środków oraz wysokim upolitycznieniem procesu decyzyjnego.

Inne źródła

Pieniądze z Unii Europejskiej to zresztą jedna z wielu możliwości otrzymania zastrzyku finansowego. Prowadzenie działalności kulturalnej wspiera również  olbrzymia ilość programów, funduszy i fundacji. Dość wymienić wyłącznie same ich nazwy, by ocenić jak wielka jest ich ilość. Do dyspozycji środowisk kultury są:  Programy Operacyjne i Promesa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Program Fryderyk Chopin, Europa Nostra, Europa dla Obywateli, Młodzież w działaniu, Media 2007, Tempus IV, Program Doradztwa Narodowego, Polsko – Niemiecka, Polsko –Ukraińska i Polsko – Litewska Współpraca Młodzieży.

Fundacje: Kronenberga, J&S Pro Bono Poloniae, Wspomagania Wsi, Współpracy Polsko – Niemieckiej, Fundusz dla organizacji pozarządowych MF EOG, Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki oraz Narodowe Centrum Kultury.

W ramach powyższych przedsięwzięć oferowane są nie tylko środki finansowe, ale też możliwości udziału w wymianach kulturalnych, otrzymania wsparcia ekspertów, konsultantów, trenerów. Zarówno jeśli chodzi o prowadzenie działalności kulturalnej, jak i finansowania projektów.

Myślący o zdobyciu środków na inicjatywy kulturalne powinni zatem jak najprędzej przystąpić
do opracowania dokumentu, zaczynając przede wszystkim od ciekawego pomysłu.