Prasa w kryzysie

Trzecia z tegorocznych debat Polsko – Niemieckich Dni Mediów w największym stopniu skupiła się na problemach, przed jakimi stanęła prasa. Media były zarówno jej głównym bohaterem, autorem, jak i  postacią negatywną, a nawet ofiarą.

Dyskutanci: Jerzy Baczyński – prezes i redaktor naczelny „Polityki”, Christoph Keese – dyrektor zarządzający koncernu Axel Springer SA oraz Jean – Luc Testault podjęli temat: „Media pod presją! Jak kryzys gospodarczy wpłynie na media w Europie?” Moderatorami debaty byli: Bogusław Chrabota – wiceredaktor naczelny i szef publicystyki Grupy Polsat i Michael Seidel – szef dziennika „Nordkurier”. Ich dialog sprowadzić można do następujących ustaleń:
1.  Obecny kryzys gospodarczy jest nie tylko mocnym ciosem dla kondycji finansowej mediów, ale przyspiesza też kolejne zagrażające im procesy.
2.  Jednym z najważniejszych zagrożeń dla tradycyjnych mediów: prasy, radia i telewizji jest zmiana mentalności szczególnie młodego pokolenia odbiorców, za sprawą na przykład:
a)  traktowania możliwości bezpłatnego otrzymywania informacji za rzecz oczywistą,
b)  pojawienia się nowej kultury – samokomunikowania, polegającego na samodzielnym tworzeniu medium przez odbiorcę, na przykład posługującego się wyszukiwarkami internetowymi czy tworzącego strony internetowe i blogi.
3.  Współcześnie mamy do czynienia z odwróceniem relacji nadawca - odbiorca. Dziś to media, także tradycyjne, zaczynają podążać za odbiorcą, starając się jak najpełniej zaspokoić jego gusta.
4.  Media stają się coraz bardziej postrzegane jako część świata rozrywki, nie zaś źródło wiarygodnej informacji. Negatywnym przykładem takiego zjawiska, jest według Baczyńskiego dziennik „Fakt”. Szef „Polityki” nie omieszkał przedstawicielowi wydawcy tabloidu, kilkakrotnie wypomnieć negatywnego wpływu pisma na relacje między sąsiadującymi krajami. – Dlaczego „Fakt” jest tak bardzo antyniemiecki? – pytał m.in. Baczyński.

Rozmówcy spróbowali też wskazać na konkretne rozwiązania ułatwiające funkcjonowanie mediów, analizując ich mocne i słabe strony:

1.  Wsparcie ze strony budżetu państwa dla mediów.
Takie rozwiązanie zaproponował niedawno prezydent Francji. W szczecińskiej debacie najmocniej ową propozycję odrzucali Niemcy, uznając ja za zagrażającą wolności prasy. Podobnie sądzi, Jerzy Baczyński, który przypomniał, że przed 20 laty „Polityka” była finansowana w 100 proc. przez budżet państwa. Znając konsekwencje takiej pomocy, nie chce jej otrzymywać choćby w najmniejszym stopniu – Każde wsparcie od państwa budzi niebezpieczeństwo śmiertelnego zagrożenia – stwierdził naczelny „Polityki”. Nie wykluczył natomiast możliwości finansowania w ten sposób agencji informacyjnych.

2.  Rozszerzenie działalności medialnej
Znany tytuł prasowy może być marką, która przyciągnie uwagę odbiorców na inne produkty. „Polityka” postawiła na sprzedaż książek, stając się jednym z największych wydawnictw w kraju. Do najnowszych form aktywności należy „Roczny kurs filozofii” czy seria płyt z muzyką jazzową.

3.  Inwestycje w internet
Strony internetowe czasopism mogą stawiać się źródłem większej ilości informacji niż macierzysta gazeta, przyciągać większą ilość czytelników i – jak wynika z doświadczeń Axel Springera - reklamodawców. 

4. Zmiana prawa
Wzorem przemysłu muzycznego wydawnictwa, redakcje i niezależni twórcy powinni zjednoczyć się w walce o ochronę praw autorskich, która zapobiegnie na przykład darmowemu powielaniu materiałów w Internecie.

Bogusław Chrabota

Michael Seidel, Jerzy Baczyński, Christoph Keese, Jean – Luc Testault i Bogusław Chrabota

Jerzy Baczyński