Trybunał Konstytucyjny zbada ustawę abonamentową

17 listopada Trybunał Konstytucyjny zbada konstytucyjność ustawy abonamentowej z 2005 roku, powierzającej Poczcie Polskiej kontrolę nad rejestracją odbiorników radiowych i telewizyjnych; a w przypadku stwierdzenia nie zarejestrowanego odbiornika zobowiązującej pocztę do ustanowienia kary.

Wniosek w tej sprawie skierował do Trybunału w lipcu ubiegłego roku Rzecznik Praw Obywatelskich Janusz Kochanowski. Impulsem była debata nad likwidacją abonamentu radiowo-telewizyjnego. Platforma Obywatelska przekonywała wówczas, że nowelizacja ustawy o opłatach abonamentowych to początek reformy źle ściąganej, marnotrawionej daniny. Zdaniem PiS likwidacja abonamentu to nieprzemyślane rozwiązanie, które może zagrozić bytowi mediów publicznych.

W 2008 roku Sejm przyjął nowelizację ustawy abonamentowej, zakładającej, że abonamentu nie będą musieli opłacać emeryci i trwale niezdolni do pracy renciści, a także: bezrobotni, uprawnieni do świadczeń socjalnych i przedemerytalnych. Zakładano, że zwolnienie miało też objąć osoby spełniające kryterium dochodowe określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Tę nowelizację z kolei skierował do Trybunału Konstytucyjnego prezydent Lech Kaczyński, zarzucając ustawie, że rozszerzając katalog zwolnionych z opłacania abonamentu ogranicza w trakcie roku budżetowego wpływy TVP i Polskiego Radia, a tym samym godzi w stabilność mediów publicznych. W tym roku Sejm przyjął ustawę likwidującą abonament, jednak została ona zawetowana przez prezydenta.

Rzecznik Praw Obywatelskich, zwracał uwagę, że brak sprawnych mechanizmów poboru i egzekucji abonamentu radiowo-telewizyjnego sprawia, że opłata ta nie jest powszechna i zaprzecza zasadzie równości ponoszenia ciężarów państwowych. Zarzuty RPO dotyczą także art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, który powierza Poczcie Polskiej kontrolę nad rejestracją odbiorników, a w przypadku stwierdzenia nie zarejestrowanego odbiornika, zobowiązuje pocztę do ustalenia kary. Przepis ten stanowi także, że do egzekucji abonamentu stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. RPO wskazuje tymczasem, że egzekucja administracyjna jest w tym przypadku niemożliwa do zastosowania choćby ze względu na fakt, że w ustawie nie wskazano terminu, w którym powinna zostać uiszczona należność za używanie niezarejestrowanego odbiornika.

Zgodnie z ustawą abonamentową, każdy, kto posiada sprawny odbiornik radiowy lub telewizyjny, ma obowiązek zarejestrowania go na Poczcie Polskiej, która zajmuje się poborem opłaty abonamentowej oraz przekazywaniem wpływów na wyodrębniony rachunek bankowy Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Ta z kolei przeznacza je na tzw. misyjną działalność TVP i Polskiego Radia. Miesięczna opłata za korzystanie z telewizora i radia wynosi 17 zł.