04.07.10, 14:07

SB rozpracowywała Janusza Morgensterna

Przeciwko reżyserowi "Stawki większej niż życie" zorganizowano akcję pod kryptonimem Kamera

Janusz Morgenstern, rzeszom widzów znany przede wszystkim jako reżyder "Stawki większej niż życie", był inwigilowany przez SB. Do ujawnionych przez tygodnik Newsweek wydarzeń doszło w 1968 roku. Bezpiece nie podobało się, że Morgenstern utrzymywał kontakty z ambasadą USA. Obawiano się, że reżyser przekazuje tą drogą materiały dotyczące wypadków marcowych.

Przeciwko reżyserowi ruszyła gigantyczna akcja pod kryptonimem Kamera. Na Janusza Morgensterna donosili znajomi i studenci, reżyser był podsłuchiwany w łódzkim Grand Hotelu. Gdy Morgenstern zatrzymał się w Hotelu Francuskim w Krakowie, SB kilkakrotnie przeszukiwała jego pokój. Esbekom udało się również dorobić klucz do jego warszawskiego mieszkania, gdzie zamontowano podsłuch i sfotografowano rozmaite dokumenty. Tajniacy kontrolowali także korespondencję reżysera i jego żony.

Służba Bezpieczeństwa próbowała pozyskać do współpracy jego żonę, Krystynę Cierniak-Morgenstern. Pierwszy kontakt nastąpił już w 1961 roku, kiedy to została zarejestrowana jako tzw. kontakt obywatelski pod pseudonimem Plastyk. Krystyna Cierniak-Morgenstern jest absolwentką warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, bezpieka wiedziała, że posiada wiele kontaktów w świecie filmowców i plastyków. Była wypytywana o zagraniczne wyjazdy, jednak SB szybko doszła do wniosku, że Cierniak-Morgenstern nie jest odpowiednim kandydatem na współpracownika. O żonie reżysera przypomniano sobie jednak kilka lat później, w trakcie realizacji akcji Kamera. Sprawę ułątwiał fakt, że podsłuchując Morgensternów w łódzkim Grand Hotelu, bezpieka nabrała przekonania, że po pięciu latach stażu małżeństwo przeżywa poważny kryzys. Krystyna Cierniak-Morgenstern spotkała się z funkcjonariuszami kilkanaście razy. Opowiadała m.in. o planach wakacyjnych, planowanej operacji męża, staraniach o wyjazd do Francji. Plan inwigilacji Janusza Morgensterna za pomocą żony legł jednak w gruzach, kiedy kobieta poinformowała o wszystkim reżysera. Bezpieka dowiaduje się o tym z podsłuchu. Po raz ostatni Plastyk widziała się z esbekami 22 października 1968 roku. „Pod koniec rozmowy dała definitywnie do zrozumienia, że nie życzy sobie przedłużania kontaktów z organami naszej służby” – zanotował oficer SB.

Miesiąc póżniej akcja Kamera została zakończona. „Nie stwierdzono, ażeby figurant zajmował się jakąkolwiek działalnością natury szpiegowskiej” – napisano w podsumowaniu. O rozmachu akcji reżyser dowiedział się dopiero niedawno i zrobiła na nim kolosalne wrażenie. Małżeństwo Morgensternów trwa do dziś.

Komentarze

Powiązane

21.05.12, 00:05
kultura » książki
Spotkanie autorskie z Adamem Rotfeldem i Marcinem Wojciechowskim
Spotkanie odbędzie się w związku z wydaniem książki "W cieniu. 12 rozmów z Marcinem Wojciechowskim".
17.05.12, 09:05
kultura » książki
Marcin Szczygielski: Poczet królowych polskich. Powieść i klucz
„Poczet królowych polskich. Powieść i klucz”  to powieść obyczajowa pisana z sensacyjnym zacięciem, kryminał splatający polskie i żydowskie losy oraz niezwykły romans, w którym to mężczyźni okazują się słabą płcią.
14.05.12, 13:05
kultura » książki
20 ksiązek nominowanych do Nagrody Literackiej Nike 2012
Na Warszawskich Targach Książki ogłoszono nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2012. Wśród 20 wyróżnionych w ten sposób książek znalazły się: cztery reportaże, cztery książki eseistyczne, cztery poetyckie i cztery beletrystyczne - dwa zbiory opowiadań i dwa powieści, a także - po raz pierwszy w historii nagrody - aż cztery biografie.
13.05.12, 11:05
kultura » książki
Sztafeta teatralna Guszpita
W poniedziałek, 14 maja Instytut Grotowskiego zaprasza na spotkanie poświęcone najnowszej książce Ireneusza Guszpita "Dwa teatry – dwa światy. Opowieści".
13.05.12, 11:05
kultura » film
Złote Lwy dla filmu Agnieszki Holland
Film "W ciemności" triumfował podczas gali, zdobywając większość statuetek.
11.05.12, 19:05
kultura » informacje
Hack4Europe Warsaw
Do 20 maja br. trwają zapisy na Hack4Europe Warsaw – międzynarodowy hackaton wykorzystujący zbiory Europeany. Uczestnicy uzyskają dostęp i będą mieli możliwość twórczego wykorzystania ponad 20 milionów cyfrowych obiektów związanych z europejską kulturą. Spotkanie odbędzie się w dniach 26 – 27 maja w Warszawie.
11.05.12, 11:05
kultura » muzyka
Katarzyna Nosowska dyrektorem artystycznym Męskiego Grania 2012
Męskie Granie, inicjatywa kulturalna marki Żywiec, to niepowtarzalne wydarzenie artystyczne, które nieustannie się rozwija. W tym roku nową energię w projekt ma wnieść Katarzyna Nosowska – jego dyrektor artystyczny.
08.05.12, 21:05
kultura » muzyka
Tomáš Kočko & ORCHESTR: gwiazda czeskiego folku na koncertach w Polsce
Za granicą Tomáš KOČKO & ORCHESTR jest umieszczany między szwedzką Hedningarną a węgierskim Muszikás - w Czechach nazywany „beskidzkim Chieftains” albo „morawskim Jehtro Tull”.
08.05.12, 13:05
kultura » książki
Rafał Podraza: Córka Kossaka. Wspomnienia o Magdalenie Samozwaniec
Czy Magdalena Samozwaniec zazdrościła talentu swojej starszej siostrze Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej? Czym imponował pisarce jej ojciec Wojciech Kossak?
03.05.12, 13:05
kultura » muzyka
Toruń ogarnie muzyczna gorączka
W pierwszy dzień lata miasto zamieni się w wielką muzyczną scenę za sprawą Święta Muzyki.
Subskrybuj RSS działu kultura: rss
Konkursy
do 22.06.12

Do wygrania trzy egzemplarze książki. 

do 21.06.12

Do wygrania trzy egzemplarze książki.

do 21.06.12

Zaprszamy do konkursu w którym można wygrać trzy egzemplarze książki.

Kalendarium
Dziś jest 25 maja 2012
Media i kultura
1942 – urodziła się Łucja Prus (piosenkarka), 1979 – odbyła się premiera filmu "Test pilota Pirxa"
Polecamy
Konferencje

Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z różnorodnymi metodami zarabiania na rynku mobilnym.

22 i 23 maja Polskę odwiedzi światowa czołówka specjalistów z branży marketingu wyszukiwarek internetowych.