Aferami Polska stoi

W Polsce trwa „skandal łapówkowy”, rządzi „konfliktowy premier”, a Polacy „masowo migrują za chlebem”. To fragmenty informacji o Polsce i Polakach, jakie podawały zagraniczne stacje telewizyjne we wrześniu br. Analiza Instytutu Monitorowania Mediów pokazuje, że zachodnie media mówią o Polsce raczej źle niż dobrze, a dziennikarze nie szczędzą naszemu krajowi ostrych komentarzy.

Kolejny raport „Zagraniczne telewizje o Polsce” zawiera analizę informacji o Polsce i Polakach wyemitowanych w dniach 1 – 30 września br. w stacjach telewizyjnych EuroNews, CNN, BBC World i ARD. Monitorowane stacje podały w sumie 224 przekazy, odnoszące się do naszego kraju, a większość z nich miała charakter neutralny. Informacje, które w całości były poświęcone Polsce, stanowiły 25 proc. wszystkich monitorowanych materiałów; 10 procent przekazów to wzmianki o Polsce i Polakach.

We wrześniu zanotowano więcej przekazów o charakterze negatywnym niż pozytywnym. W największym stopniu na taki wizerunek naszego kraju wpłynęła afera związana z „korupcją polityczną” i nagraniami posłanki Renaty Beger. Najwięcej negatywnych przekazów wyemitowały anglojęzyczna stacja EuroNews oraz niemiecki publiczny nadawca ARD. Materiały, które mogły pozytywnie wpływać na wizerunek Polski, nadane w największej liczbie przez BBC World, dotyczyły wysłania polskiego kontyngentu wojskowego do Afganistanu.

Wrześniowe przekazy medialne zostały zdominowane przez dwa główne tematy. Pierwszym jest afera związana z upublicznieniem taśm z zakulisowych negocjacji dotyczących zmiany klubu poselskiego przez posłankę Renatę Beger. Drugi to rozpad koalicji rządowej w Polsce, który może zakończyć się wcześniejszymi wyborami do Parlamentu.

Skandal polityczny wywołany wyemitowaniem materiałów o zakulisowych targach politycznych, mających na celu przeciągnięcie posłanki Renaty Beger oraz innych posłów Samoobrony do klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości spotkał się z największym oddźwiękiem ze strony mediów zagranicznych – 46 przekazów. Sprawę relacjonowało EuroNews, BBC World oraz ARD. Media zwracały uwagę przede wszystkim na dysonans, jaki wywołało postępowanie partii rządzącej w zderzeniu z wyborczymi hasłami walki z korupcją. Sytuacja została wprost określona mianem skandalu łapówkowego ("bribery scandal"), szukano również analogii do wydarzeń na Węgrzech. Telewizje informowały o żądaniach opozycji zwołania wcześniejszego posiedzenia parlamentu oraz głosowania wniosku o jego rozwiązanie, ale podały jednocześnie (np. ARD), że są minimalne szanse uzyskania stabilnej większości rządowej w obecnym parlamencie.

Wiadomość o rozpadzie koalicji rządzącej w Polsce poprzedzała informację o skandalu z posłanką Beger, ale spotkała się z nieco mniejszym zainteresowaniem zagranicznych mediów. Na główną przyczynę rozpadu rządu oraz dymisji wicepremiera i Ministra Rolnictwa Andrzeja Leppera wskazywano konflikt o budżet na rok 2007. Wszystkie przekazy podkreślały niestabilność polskiej sceny politycznej, gdzie nawet wcześniejsze wybory mogą niewiele zmienić. Najczęściej pojawiającymi się słowami w przekazach były: upadek rządu oraz kryzys.
Wszystkie monitorowane anglojęzyczne stacje (EuroNews, BBC World oraz CNN) poinformowały o zwiększeniu polskiego kontyngentu wojskowego w Afganistanie. Ponad połowa tych przekazów została oceniona pozytywnie. W materiałach podkreślano, że polski Minister Obrony jako pierwszy i dotychczas jedyny odpowiedział na wezwanie NATO dotyczące zwiększenia zaangażowania wojskowego w Afganistanie, a Polska jest już obecna w tym kraju ze swoim 120-osobowym kontyngentem.

Pozostałe przekazy podejmowały tematy m.in. wizyty premiera Kaczyńskiego w Brukseli, przeszłości Güntera Grassa, migracji zarobkowej Polaków oraz stosunków polsko-niemieckich. Warto zauważyć, że w informacjach nie brakowało ostrych komentarzy o polskich politykach – np. w reportażu ARD o stosunkach Polski i Niemiec dziennikarka zaznaczyła, że „od czasu, kiedy Polską rządzą bliźniacy Kaczyńscy tematy wypędzeń i wojny stały się drażliwe”, w innym materiale tej stacji padło też stwierdzenie : „od czasu, kiedy bracia Kaczyńscy doszli do władzy, zarówno w polityce zagranicznej, jak i wewnętrznej mamy do czynienia z kryzysem”.

Z analizy semantycznej wrześniowych informacji wynika, że w przekazach rzadko pojawiły się pozytywne wyrażenia lub określenia odnoszące się do naszego kraju. W materiałach zagranicznych mediów podkreślano głównie, że Polska to „pierwszy kraj członkowski, który odpowiedział na wezwanie NATO, podczas gdy inne wykazywały mały entuzjazm”, zatem NATO „jest bardzo zadowolone z decyzji Polski”.

Materiały zawierały więcej negatywnych w swoim wydźwięku sformułowań – zagraniczni widzowie mogli dowiedzieć się między innymi, że Polska to kraj, w którym jest „skandal łapówkowy” oraz „korupcja” oraz że w tym samym czasie ma miejsce „upadek rządu i kryzys rządowy”. Polską „rządzą bliźniacy”, którzy „dążą do skupienia w swoich rękach całej władzy”, w tym „konfliktowy premier”, zaś Polacy „masowo emigrują za chlebem”. Tylko 80% mieszkańców naszego kraju ma telefon stacjonarny, „co nie jest imponującym wynikiem”.

„Zagraniczne telewizje o Polsce” to nowy raport Instytutu Monitorowania Mediów. Począwszy od sierpnia 2006 roku, kolejne analizy zagranicznych newsów ukazują się co miesiąc. Na potrzeby raportu IMM monitoruje pod kątem wizerunku Polski 24 godziny na dobę stacje CNN, EuroNews. ARD i BBC World.

Od października monitorowane będą również niemiecka telewizja ZDF oraz francuska stacja TV5.