UOKiK wymusił zmianę praktyk w ZAiKS

Stowarzyszenie Autorów ZAiKS jest najstarszą i największą organizacją zajmującą się zbiorowym zarządzaniem i ochroną praw autorskich. Obok kilkunastu innych działających w Polsce udziela zezwoleń na korzystanie z utworów, sprawuje kontrolę nad sposobem ich eksploatacji, a także inkasuje i dzieli środki finansowe uzyskane od użytkowników. Jednocześnie ZAiKS jest jedyną organizacją, która wykonuje na terenie Polski zbiorowy zarząd prawami autorskimi do utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakwestionował praktyki Stowarzyszenia dotyczące wypowiedzenia powierzenia ochrony praw autorskich. Problem dotyczył zarówno twórców będących członkami ZAiKS, jak i niemających takiego statusu.

Zgodnie z uchwałą Rady Stowarzyszenia ZAiKS mogli oni zrezygnować z powierzenia praw Stowarzyszeniu z sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego. Oznacza to, że okres pomiędzy wypowiedzeniem a rozwiązaniem umowy mógł wynieść w niektórych przypadkach nawet półtora roku. Zdaniem prezes UOKiK Małgorzaty Krasnodębskiej-Tomkiel, zastosowanie tak długiego terminu wypowiedzenia mogło ograniczać konkurencję na rynku zbiorowego zarządzania prawami autorskim do utworów muzycznych i słowno-muzycznych. Zakwestionowane zasady rezygnacji przez autora z usług ZAiKS ograniczały autorom możliwość wyboru w rozsądnym terminie innej metody zarządzania ich prawami, jeżeli uznaliby, że ZAiKS działa nieefektywnie, bądź w przypadku pojawienia się podmiotu oferującego lepsze warunki niż ZAiKS. Długi termin rezygnacji mógł zniechęcać autorów do zawarcia umowy z innymi podmiotami zarządzającymi prawami autorskimi, a potencjalnych konkurentów do wejścia na rynek, na którym działa Stowarzyszenie.

ZAiKS zobowiązał się do zmiany zakwestionowanych zasad poprzez skrócenie okresu wypowiedzenia do trzech miesięcy, ze skutkiem na koniec półrocza kalendarzowego. Stowarzyszenie ma czas na wykonanie zobowiązania do końca roku.