Spotkanie z Nikosem Chadżinikolau

W sobotę 29 kwietnia niezwykły gość Nikos Chadżinikolau, genialny translator a zarazem mistrz magii języka, magnesem swoich słów przeniósł nasze myśli do Grecji - życiodajnej krainy zapachu dojrzałej brzoskwini, roztapiającego się światła asocjowanego muzyką i duchem mitologii. Wersami jednego z wierszy poety – „Barwy czasu” w wokalnej interpretacji Agnieszki Kuk rozpoczęliśmy kolejne spotkanie w Krakowie z cyklu POEZJA I MUZYKA W OGRODZIE w opracowaniu Violetty Zygmunt. Dalszą percepcję twórczości poety przybliżyła nam miniatura poetycka w wykonaniu Jakuba Kosiniaka. W kolejną część arystycznej podróży wprowadził nas już sam poeta.

Nikos Chadżinikolau urodził się w Grecji w 1935 roku. Do Polski przyjechał mając lat 15. Od tego czasu przebywa w Polsce, nowej ojczyźnie, w której swoją produktywnością oddaje hołd Grecji. Opowiadanie Nikosa na temat własnej twórczości i historii dało nam możliwość poznania niezwykłego, duchowego związku jakie łączy go ze swoją ojczyzną, teraz jakże odległą, jednakże nieustannie pojawiającą się w każdym obszarze jego kreacji. Nikos Chadżinikolau jest nie tylko poetą, ale także wybitnym historykiem literatury i tłumaczem z ogromnym dorobkiem. Na początku 1998 roku ukazały się w Polsce w nowym przekładzie opracowane przez niego trzy najważniejsze dramaty Sofoklesa - Antygona, Elektra i Król Edyp. Autor przekładu dobrze znany jest przede wszystkim z tłumaczeń wielu poetów, między innymi Safony, Kawafisa, Seferisa, Elitisa, Ritsosa, Antoniu, Tsukadosa, Theofilu. Dodatkowo dokonał on przekładu Kazantsakisa, wydał antologię współczesnej poezji greckiej – „ Nowe przestrzenie Ikara”. Łącznie przetłumaczył on utwory 538 autorów greckich na język polski i 200 autorów polskich na język grecki. Jest też współpracownikiem encyklopedii, twórcą antologii poezji polskiej w Grecji i autorem przekładów książek poetów polskich na język grecki, między innymi Miłosza i Szymborskiej. Jest także autorem krytycznego opracowania na temat literatury nowogreckiej. Opublikował ponad 100 książek, w tym przeszło 35 tomów poezji. Mówi się o nim, iż uczciwie, rzetelnie i trafnie oddaje językiem współczesnym i poetyckim złożoność myśli i uczuć pierwowzoru a wraz z pojawieniem się nastała nowa era dla literatury starogreckiej i nowogreckiej w Polsce. Nikos jest także niestrudzonym organizatorem corocznych Międzynarodowych Listopadów Poetyckich w Poznaniu, przyjacielem poetów i pisarzy, ojcem znakomitego pianisty i poety Aresa, człowiekiem instytucją w Wielkopolsce. Ten godny i najbardziej predestynowany Greko-Polak jest nie tylko genialnym translatorem i mistrzem w magii słowa i języka, lecz także posiadaczem wielu narodowych, prestiżowych odznaczeń takich jak nagroda : Ministra Kultury Polski i Grecji; Edukacji, im. Reymonta, im. Kasprowicza, Funduszu Literatury, Laur Akropolu, Złota Lira Orfeusza, Medal Chalkidy, Złoty Medal Amerykańskiego Instytutu Kultury Polskiej w Miami (USA), Międzynarodowy Człowiek Roku 1997 (Cambridge). Obecnie jest również wykładowcą nauk humanistycznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Z nami Nikos podzielił się opowieściami o swoich planach na przyszłość i kolejnych, obiecujących przedsięwzięciach. Jednakże przede wszystkim odczytując swoje wiersze przybliżył nam ducha śródziemnomorskich krain, które niezatarcie wyryło piętno w jego artystycznej duszy. Tego wieczoru poeta ofiarował nam wiersze głównie pochodzące z tomiku „Modlitwa do ptaków”. W twórczości Nikosa można znaleźć interwencję greckiej świeżości i poetyckiej zmysłowości, wzbogaconej o elementy supozycji kulturowych, które także w nieokreślony sposób pobudzają puls naszych ziemi.. Wszystkie zawarte przemyślenia i refleksje są przepojone miłością do życia, dźwięczą afirmacją dobra. Nie ma w nich ucieczki - jest namiętne zanurzania się w świecie ludzkiej transcendencji. W świecie wolnym od spekulatywności i sztucznej intelektualizacji, który poeta uzdrawia swoim słowem, dopełnia poprzez afektywną kulturę i tożsamość. W jednym rzędzie można wymienić fascynację urokami codzienności, skierowanie uwagi na mikrokosmos doznań ludzkich czy pragnienie oparcia się przemijaniu. Wszystko to przecież nic innego, jak tylko wykładniki wrażliwości autora, dla którego poezja ma wyraźnie magiczne znaczenie, zwłaszcza w erotykach. Nikos dzieli się słowem, zawartym w każdym wersecie greckim uśmiechem, życiodajną radością a przede wszystkim szczęściem wynikającym ze świadomości istnienia.

Wieczór z Nikosem Chadżinikolau przyniósł nam jakby odpowiedź zawartą w wierszu „Prośba o pełnię”. W asumptyczny sposób nauczył nas prawdy ruchu, śpiewu nocnej ciszy, pełni oczu, marzeń a co najważniejsze wszystkiego, co ludzkie, z pełni ust, w których dojrzewają słowa. Niezwykłe słowa Nikosa Chadżinikolau. Całość spotkania zwieńczyły nuty piosenki poetki i kompozytorki Alicji Tanew, powstałych w oparciu o inspirację twórczością i wierszami poety.

Kolejne spotkanie z cyklu „Wiosna w ogrodzie” organizowane przez Klub Artystyczno- Literacki Teatru Stygmator i Dyrekcję Ogrodu Botanicznego UJ, które odbędzie się 13 maja o godzinie 18-tej w ogrodzie, gdzie gościem będzie m.in. Krystyna Szlaga.