Polska na drugim planie

Niewyróżniająca się rola drugoplanowa – taką recenzję mogliby wystawić Polsce widzowie zachodnich stacji telewizyjnych po obejrzeniu grudniowych doniesień o naszym kraju i jego mieszkańcach. W najnowszym raporcie „Zagraniczne telewizje o Polsce” najczęściej pojawiają się materiały o szczycie Trójkąta Weimarskiego oraz – ex aequo – o sporze Rosji z Białorusią o ceny gazu i nowy spot reklamowy Polski.

Grudniowy raport „Zagraniczne telewizje o Polsce” zawiera analizę 178 przekazów odnoszących się do Polski lub Polaków. Na potrzeby zestawienia IMM analizował anglojęzyczne telewizje EuroNews, CNN, BBC World, niemieckie ARD i ZDF oraz francuską TV5. Przekazy w całości poświęcone naszemu krajowi stanowiły 22 procent wszystkich monitorowanych materiałów. Wzmianki o Polsce lub Polakach pojawiły się w 19 procentach materiałów, a reklamy naszego kraju stanowiły 8 procent przekazów.
Wykres 1 Liczba przekazów w ostatnich 3 miesiącach

W grudniu nasz kraj nie był głównym bohaterem doniesień zagranicznych mediów - odnotowano mniejszą liczbę materiałów o Polsce niż w poprzednich miesiącach, a większość przekazów miała charakter neutralny (na 178 przekazów 5 było pozytywnych, a 10 – negatywnych). Drugi miesiąc z rzędu to nie EuroNews została liderem wśród monitowanych stacji - najwięcej emisji odnotowano w BBC World, jednakże w dużym stopniu wpłynęły na to materiały reklamowe o Polsce.

Polska odgrywała w wielu materiałach rolę drugoplanową – np. w relacjach ze spotkania przywódców Trójkąta Weimarskiego czy informacjach o sporze Rosji z Białorusią w sprawie cen gazu.

Zupełnie nową kategorią materiałów są spoty reklamowe kampanii promującej Polskę w CNN i BBC World, które uplasowały się na drugiej pozycji pod względem liczby emisji wśród wszystkich grudniowych przekazów (ex aequo ze sporem Rosja-Białoruś). Reklamy, z racji charakteru płatnego przekazu, oceniane są jako neutralne, choć ich treść oczywiście przedstawia Polskę w bardzo korzystnym świetle.

Zagraniczne stacje telewizyjne dość obszernie relacjonowały szczyt Trójkąta Weimarskiego w Niemczech, w którym uczestniczyli prezydent Francji, kanclerz Niemiec oraz polski prezydent. Najszerzej przebieg spotkania opisywały media niemieckie, skupiając się jednak na rozmowach francusko-niemieckich, kwestii przystąpienia Turcji do Unii Europejskiej oraz problemu zaopatrzenia energetycznego Europy. W przekazach zaznaczano, że Polska ma bardziej łagodne stanowisko wobec Turcji niż pozostali partnerzy oraz kładzie większy nacisk na usztywnianie stanowiska wobec Rosji. „Niedopasowanie” polskiego prezydenta podkreślano również na płaszczyźnie emocjonalnej - serdeczne stosunki między kanclerz Merkel a prezydentem Chirakiem kontrastowały z chłodem polsko-niemieckich relacji. Mimo to widoczne było pewne odprężenie w stosunkach między Polską, uważaną za trudnego partnera (ein schwirieges Partner), a Niemcami. Komentatorzy zgodni byli również, że jeśli Kaczyński chce być partnerem dla Merkel i Chiraca, powinien zaprezentować się, jako ktoś więcej niż tylko lokalny polityk.

Wszystkie anglojęzyczne i francuskojęzyczne monitorowane media dość obszernie informowały o konflikcie Białorusi z rosyjskim Gazpromem w sprawie cen dostawy gazu. Polska w omawianych przekazach pojawiała się wzmiankowo, jako kraj, który najbardziej może ucierpieć na białorusko-rosyjskim konflikcie. Równie często na antenie BBC World oraz CNN można było obejrzeć spoty reklamowe o Polsce, przygotowane w ramach kampanii reklamowej „Wielkie umysły myślą podobnie” (Great minds thinking alike). Z reklamy widzowie mogli się dowiedzieć, że Polska to kraj spektakularnego sukcesu, który myślący ludzie wybrali na miejsce do inwestycji; kraj z dobrze wykształconą kadrą pracowniczą i dynamicznie rozwijającą się gospodarką.

Tematem często podejmowanym przez europejskich nadawców było również wręczenie Europejskich Nagród Filmowych, nazwanych „Europejskimi Oscarami”, zorganizowane w Warszawie. Wszystkie informacje dotyczyły laureatów, wśród których znaleźli się m.in. niemiecki reżyser Florian Henckel von Donnersmarck, za film „Życie na podsłuchu”, Pedro Almodovar za film „Volver” oraz Roman Polański za całokształt twórczości.
Widzowie zachodnich stacji mogli także dowiedzieć się o 25. rocznicy stanu wojennego, rosyjskim embargo na polskie mięso, a także o skandalu obyczajowym we współrządzącej Samoobronie oraz dążeniu do proklamowania Chrystusa królem Polski. Warto wspomnieć też o ciekawym filmie ARD poświęconym Warszawie oraz materiale TV5 o Uniwersytecie Jagiellońskim i Krakowie, jako wielkim ośrodku intelektualnym Europy.

Z analizy semantycznej zgromadzonych materiałów wynika, że zagraniczne media opisują Polskę i Polaków w bardziej wyważony, choć nadal krytyczny sposób. W grudniu można się było dowiedzieć, że Polska ma konserwatywny rząd Kaczyńskiego, który nie zna żadnego umiaru w polityce, ale też nie będzie trwał wiecznie. Nasz kraj to trudny partner, a stosunki między rządami, polskim i niemieckim, nie są dobre. Dodatkowo skandal obyczajowy pogrążył polski krajobraz polityczny w chaosie, który może zagrozić pozycji wicepremiera, byłego hodowcy świń, a obecnie najbardziej charyzmatycznego polskiego polityka.

Zdaniem zachodnich telewizji stolica Polski może uchodzić za miasto brzydkie, bez twarzy, ale można je pokochać. Warszawa to też dynamiczne miasto, gdzie się wiele dzieje i nie ma nudy. Dla przeciwwagi Kraków to wielki ośrodek intelektualny Europy, gdzie mieści się wielce czcigodna instytucja Uniwersytet Jagielloński.

„Zagraniczne telewizje o Polsce” to comiesięczny raport Instytutu Monitorowania Mediów publikowany od sierpnia 2006 r. Na potrzeby analizy IMM monitoruje, pod kątem wizerunku Polski, 24 godziny na dobę stacje CNN, EuroNews, BBC World, ARD, ZDF oraz TV5.