VOD w Polsce

W listopadzie 2006 roku telewizja nowej generacji n uruchomiła usługę typu push VOD.
Od marca 2007 roku w ofercie VOD telewizji n wybrane filmy będą emitowane w rozdzielczości
High Definition. Usługa VOD – filmy i programy na życzenie, oferowana za pośrednictwem satelity, jest pierwszym tego typu projektem w Polsce.

Serwis ten zrewolucjonizował i pobudził polski rynek telewizji satelitarnej. Telewizja n umożliwia oglądanie miesięcznie kilkudziesięciu hitów filmowych i serialowych wszystkim tym, którzy wykupią abonament miesięczny wynoszący 30 PLN. Od marca w ofercie VOD – filmy i programy na życzenie, dostępne są wybrane filmy w formacie HD i z dźwiękiem w formacie 5.1. W marcu n wyemituje w rozdzielczości HD z dźwiękiem przestrzennym 5.1 przedpremierowe odcinki serialu TVN „Odwróceni” oraz filmowy hit ostatnich tygodni „Świadka Koronnego” (również HD z dźwiękiem przestrzennym 5.1), którego premiera kinowa miała miejsce 2 lutego 2007.

„VOD i internet zmienia rynek dystrybucji filmowej. Dotychczas zasady były proste: premiera kinowa, pół roku później DVD, rok po premierze płatna telewizja i na końcu telewizja niekodowana. Teraz poprzez płatne usługi – takie jak VOD czy dostęp do wybranych filmów w sieci – obieg ulega transformacjom. Dochodzi do tego jeszcze nowość w postaci technologii HD – co oznacza, że zaczynamy mieć również dostęp do znanych nam filmów, ale w jakości dotąd nie dostępnej dla przeciętnego widza” – powiedział Maciej Sojka Prezes firmy ITI Neovision, do której należy telewizja nowej generacji n.

Nbox HDTV recorder jest urządzeniem, które posiada dysk o pojemności aż 250GB, co umożliwia nie tylko nagrywanie wybranych programów (funkcja PVR), ale też daje możliwość korzystania z biblioteki VOD, która w ciągu roku umożliwia dostęp do ok. 300 filmów i programów. Dzięki n widz nie musi czekać na propozycję programową kanałów. Sam może zadecydować, co i kiedy będzie oglądał. Usługa VOD platformy cyfrowej n rewolucjonizuje sposób oglądania telewizji. Dodatkowym jej atutem jest możliwość oglądania zwiastunów filmów oraz korzystania ze szczegółowych opisów dostępnych produkcji przed podjęciem decyzji o obejrzeniu filmu.

Obecnie w Europie funkcjonują 82 oferty usług VOD na życzenie. W porównaniu z rokiem 1998 ich liczba wzrosła prawie sześciokrotnie, a od końca roku 2003 podwoiła się.

Ostatni wzrost liczby usług VOD na życzenie miał miejsce za sprawą sieci kablowych i platform telewizji internetowej. Telewizja internetowa już w 2005 roku wyprzedziła sieci kablowe stając się wiodącą platformą usług na życzenie. Dla porównania, wzrost liczby usług na życzenie oferowanych drogą satelitarną z uwagi na dużą liczbę połączeń i konsolidacji wśród platform satelitarnych w Europie nie jest znaczący.

Z uwagi na ograniczenia techniczne, obecnie usługi telewizyjne rzeczywistego (True) VOD nie są dostępne drogą satelitarną, choć niektórzy operatorzy telewizji satelitarnej oferują usługę push-video-on-demand w oparciu o nagrywarki wideo (PVR), co daje wrażenie u odbiorcy doświadczenia prawdziwego VOD. Od listopada 2006 r. usługa ta jest również dostępna w Polsce, dzięki wejściu na rynek telewizji nowej generacji n.

Usługi nVOD rozwijają się stopniowo od 1996 r., podczas gdy oferty na usługi VOD pojawiły się dopiero w 2002 r. Rozwój technologii związanej z telewizją internetową wpłynął na dynamiczny wzrost oferty usług VOD. Warto też wspomnieć, że sieci kablowe stopniowo przechodzą z nVOD starego typu na prawdziwe VOD. Sądząc po liczbie ogłoszonych debiutów, w 2007 r. liczba ofert na usługi prawdziwego VOD w Europie przewyższy w końcu liczbę ofert nVOD. Wśród krajów wiodących pod względem liczby oferowanych usług VOD są: Szwecja (10 rodzajów usług), Niemcy (osiem), Norwegia (siedem), Hiszpania (siedem). Wielka Brytania, choć oferuje obecnie tylko pięć rodzajów usług jest jedynym krajem oferującym je na wszystkich czterech platformach: kablowej, satelitarnej, DTT i telewizji internetowej.

W większości modeli „hybrydowych” VOD, łączących dwa kanały przekazu, wykorzystuje się cyfrowe linie abonenckie (DSL) jako zwrotny kanał IP. Odbiornik hybrydowy użytkownika odbiera połączone sygnały satelitarne (kablowe bądź DTT) oraz DSL. Widz może odbierać kanały satelitarne, kablowe lub DTT, lecz z chwilą zamówienia usługi VOD, sygnał biegnie szerokopasmową linią DSL.

Liczba oferowanych usług „hybrydowych” rośnie w stałym tempie od 2003 r. Obecnie
w Europie istnieje osiem ofert usług telewizji internetowej łączących w sobie „hybrydowe” VOD z modelem DTT, przy czym oferta „hybrydowa” stanowi główną ofertę tylko u nielicznych spośród tych platform.

Technologia „hybrydowa” obejmie wkrótce technologię satelitarną. W 2007 r. planowane są trzy rodzaje usług hybrydowych z zastosowaniem kanału DSL w odbiorniku satelitarnym: Yes w Izraelu, BSkyB
w Wielkiej Brytanii oraz holenderska Casema, która wykorzysta również technologię IP do uruchomienia swej oferty kablowej VOD już w przyszłym roku.

Od 2005 r. usługi na życzenie uruchomiono w sześciu kolejnych krajach. Są to: Polska, Islandia, Estonia, Czechy, Bułgaria i Chorwacja. Dzięki nim liczba rynków usług na życzenie w Europie wzrosła do dwudziestu trzech.

Definicje:
Push VOD – Push VOD to domowa wypożyczalnia filmów i programów, które widz może obejrzeć o dowolnej porze. Wykorzystuje on funkcję PVR – umożliwiającą selekcjonowanie oraz nagrywanie wybranych programów na twardy dysk zainstalowany w dekoderze. Kontent programowy Push VOD zapisany jest na specjalnie wydzielonej powierzchni dysku, a nie np. na centralnym serwerze. Po określonym czasie dane zostają wymienione, co oznacza, że widz otrzymuje drogą satelitarną nowy pakiet programowy.

nVOD (Near Video on Demand) – VOD „niemal na życzenie", wykorzystuje metodę polegającą na transmisji tego samego filmu co 10-15 minut na różnych kanałach, dystrybuowanych przez telewizję kablową lub satelitę. Kiedy telewidz zdecyduje się na obejrzenie danej pozycji, dokonuje opłaty drogą elektroniczną i wybiera datę i godzinę emisji jaka go interesuje. Dla ułatwienia decyzji system automatycznie wyszukuje najwcześniejszą emisję i przełącza się na odnaleziony kanał. Dodatkowo, gdy emisja filmu już się rozpoczęła, na ekranie w aplikacji EPG pojawia się informacja o tym, jak dużo czasu (procentowo) minęło od chwili rozpoczęcia jego transmisji. Zamieszczone są tu również dane na temat kolejnych transmisji tego programu. Może się zdarzyć, że widz trafi na bezpłatny czas transmisji przed, albo po filmie. Istnieje wtedy możliwość natychmiastowej decyzji zakupu, co jest równoznaczne z wysłaniem impulsu "pay-per-view". Zwykle przy tej usłudze można przewijać oraz pauzować wykupiony program.

Model hybrydowy – Model, w którym funkcjonują dwa kanały przekazujące kontent np. VOD nadawane jest przez DSL, a telewizja za pomocą satelity.

IPTV (Internet Protocol Television) – jest to nowa usługa polegająca na dostarczaniu wideo w sieci Internet i/lub Intranet. Każdy odbiornik STB (ang. Set-Top-Box) posiada własny unikalny adres IP, na który przesyłany jest strumień wideo z serwera. Strumień wideo najczęściej jest zakodowany w formacie MPEG-2, MPEG-4 lub innych formatach stosowanych do realizacji streamingu w sieci Internet, takich jak WindowsMedia WMV lub RealVideo.

DTT (Digital Terrestrial Television) – Cyfrowa telewizja naziemna.

DSL (Digital Subscriber Line) - cyfrowa linia abonencka, rodzina technologii szerokopasmowego dostępu do Internetu. Standardowa prędkość odbierania danych waha się od 128 Kbps do 24.000 Kbps, w zależności od zastosowanej technologii DSL. Dla technologii ADSL prędkość wysyłania danych jest niższa od prędkości ich odbierania, natomiast prędkości te są symetryczne w technologii SDSL.