25.05.17, 12:00

Dr Krzysztof Moszczyński: Logo - to tylko wierzchołek góry lodowej

Krzysztof Moszczyński
Fot.: materiały prasowe

Nadgryzione jabłko, syrena na zielonym tle czy złote łuki. Przywykliśmy, że charakterystyczne elementy wizualnie identyfikują większość znanych nam produktów czy usług. Jak zmieniała się rola kompozycji i estetyki znaków w transponowaniu tożsamości organizacji, wyjaśnia dr Krzysztof Moszczyński z Katedry Grafiki Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.

Spójnie zaprojektowana komunikacja, także w warstwie wizualnej, pozwala realizować zamierzony wizerunek firmy, w tym np. eksponować pożądane wartości, czy też budować pozytywne skojarzenia. Tego typu działania wymagają starannego planowania i wielu lat wdrożeń. Rezultatem jest m.in. „kapitał wizerunkowy”, ważny dla funkcjonowania organizacji, a niewątpliwie krytyczny w sytuacjach kryzysowych (np. katastrofy ekologiczne koncernów paliwowych). Z tej perspektywy łatwo można wyobrazić sobie skalę skutków źle zaprojektowanych zmian (również w zakresie wizualnym), co może współdecydować o przyszłości przedsiębiorstwa.

Pierwsze logo i kampanie wizualne
Zaproponowany na początku XX w. projekt Petera Behrensa dla AEG to jeden z pierwszych udokumentowanych i sformalizowanych systemów identyfikacji wizualnej. Koncept operował zrealizowanym typograficznie znakiem (akronimem pochodzącym od nazwy Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft), uwzględniał dostępne media i racjonalizował wszystkie proponowane elementy (np. akcydensy, design opakowań). Behrens stworzył podstawy dzisiejszej identyfikacji, stawiając na funkcjonalność, prostotę oraz czytelność. Angażowanie obrazu do komunikowania oferty i odróżnienia się od konkurencji znane było znacznie wcześniej. Bogaty w liczne kroje pism eklektyczny plakat, z dzisiejszej perspektywy być może ocierający się o kicz, znamy z początków XIX wieku. W oparciu o to medium wiktoriańska Anglia stworzyła swój przemysł reklamowy (projekty dla: Coca Cola, Central London Tube Railway, Eugene Rimmel’s, Royal Blue Line). To, co zaproponował Peter Behrens było inne, możliwe dzięki koncepcji Plakatstil (tzw. szkoła plakatu niemieckiego). Idea ta koncentrowała się na symbolice, abstrakcji i operowaniu pustą przestrzenią (tzw. negative space). To podejście realizowało potrzeby kampanii takich marek, jak: Audi, Bosh, Hermann Scherrer, Kassama, Opel, Priester czy Stiller. Projekty z tego okresu zawierały nie tylko dedykowane dla organizacji kroje pism, ale również znaki (np. Salamander).

Kształtowanie tożsamości
Realizacje z początków XX wieku były rezultatem szerszego podejścia projektowego. Graphic design był uzupełniany teorią i praktyką rodzącej się dziedziny projektowania tożsamości organizacji (corporate identity). Idea ta zakładała odróżnianie się od otaczającego kontekstu, kształtowanie więzi z publicznością, tworzenie spójnego wizerunku w mediach oraz dbałość o reputację. Od tego momentu system identyfikacji wizualnej wynika z projektowanej i wdrażanej tożsamości organizacji. Łatwo dostrzec dystans między abstrakcyjną, konceptualną tożsamością organizacji, a dopowiedzianym charakterem identyfikacji wizualnej. Aby zmniejszyć ten dystans, projektowana identyfikacja wizualna powinna oferować organizacji rozpoznawalność, ekspresję symboliki (np. postulowanych wartości) i struktury organizacji oraz skierowaną do wewnątrz funkcję integracyjną (np. utożsamianie się z organizacją, komunikowanie kultury organizacji). Jest to możliwe dzięki obrazowi, który może zawierać znak (logo, trademark, symbol, identity), krój pisma, claim (esencję głównej idei) oraz odpowiednio dobraną paletę barw.

Można wyróżnić kilka typów najczęściej stosowanych znaków: wordmark (konstruowany od nazwy, za pomocą typografii, np. IKEA), letterform (modyfikacja kształtu liter, np. Unilever), emblem (pieczęć zawierająca zarówno kształt, jak i typografię, np. Starbucks), pictorial (obrys o różnym poziomie detali, np. Twitter), abstract (nie związany z konkretnymi rozwiązaniami wizualnymi, o największym poziomie ogólności, np. Target). Ta różnorodność buduje dziś pewien kanon dla proponowanych systemów identyfikacji. I tu pojawia się kryzys - czy dla branży kreatywnej powinien funkcjonować taki wzór?

Zarządzanie zmianą
Aby wyjść poza ten kanon, zaproponowane zostały tzw. systemy modularne, w których znak nie ma jednej, ściśle określonej formy, ale występuje w licznych, modyfikowanych w konkretny sposób wariantach (np. operator telefoniczny Play koncentruje się na powtarzalności wzorca barw, znak Narodowej Orkiestry Porto to uproszczona, zmapowana z wielu perspektyw bryła rodzimego, modernistycznego budynku Casa da Música). Jednak i te systemy w zmieniającej się obyczajowości się zdezaktualizują. Biorąc pod uwagę rolę identyfikacji wizualnej warto zadać pytanie o potencjalne konsekwencje związane z przemianą funkcjonującego systemu. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów w tym zakresie była zmiana, jaką podjęła Coca-Cola. W 1985 r. kampania „New Coke” operowała m.in. nowym, uproszczonym i masywnym krojem pisma. Została również zmodyfikowana sama receptura napoju. Rezultatem był wzrost sprzedaży o 8%. Jednak pierwszy raz w historii corporate design pojawia się zupełnie nieoczekiwana reakcja ze strony konsumentów - 400 000 osób zdecydowało się wysłać tradycyjną pocztą własnoręcznie napisane listy protestacyjne dotyczące tych zmian. Mimo początkowego wzrostu sprzedaży, zdecydowano się na przywrócenie klasycznego systemu.

Powyższy przykład skłania również do pytań o aktualne i przyszłe trendy w projektowaniu, a szerzej - o perspektywy samej dziedziny. Obecnie wiele projektów (np. tzw. flat design) nawiązuje do podejść, znanych zdecydowanie wcześniej. Efektywna realizacja zamierzonej funkcji, skutkująca redukcją formy (np. puryzm w typografii, oszczędność w stosowaniu barwy, posługiwanie się siatką projektową) to postulaty z początku XX w. holenderskich i niemieckich szkół projektowych: De Stijl i Bauhaus. Z tej perspektywy koncentracja na obecnych trendach nie wydaje się zasadna - trendy zmieniają się, a wpisywanie w nie projektów z gruntu dewaluuje rezultat, bo ten przez definicje nie wyodrębnia się (dyferencjuje) na tle aktualnego kontekstu. To, co nadawało znaczenie warstwie wizualnej i co skutecznie ją aktualizowało to długoletnie programy komunikacyjne. Niezależnie od zmieniających się technologii, czy obyczajowości, przed jakąkolwiek identyfikacją wizualną powinna stać dobrze zaprojektowana tożsamość i strategia, oparte o solidne badania i fazę konceptualną.

dr Krzysztof Moszczyński, Katedra Grafiki, Filia we Wrocławiu Uniwersytetu SWPS

Komentarze

Powiązane

19.02.18, 14:00
| reklama & PR » ludzie
Mikołaj Zglenicki wraca do MediaCom
Mikołaj Zglenicki dołącza do MediaCom Warszawa, obejmując stanowisko Financial Directora oraz wchodząc do zarządu spółki. 
19.02.18, 13:00
| reklama & PR » informacje
Producent stolarki okiennej Vetrex dla Shake Hands
Agencja SHAKE HANDS odpowiedzialna jest za strategię obecności marki w mediach społecznościowych i jej bieżącą realizację.
19.02.18, 12:00
| internet » informacje | reklama & PR » informacje
Jaka przyszłość czeka reklamy wielkoformatowe w sieci?
Polska jest w czołówce krajów, w których reklamodawcy emitują reklamy wielkoformatowe, a internauci instalują adblocka.
19.02.18, 11:00
| reklama & PR » informacje
Maspex finalizuje inwestycje o łącznej wartości pół miliarda zł
Polska firma Maspex prowadzi obecnie duże inwestycje prowadzone są w zakładach w Lublinie, Łowiczu i Olsztynku oraz w zagranicznych oddziałach Maspeksu – na Węgrzech, w Rumunii i w Czechach. Dotyczą one obszaru produkcji i nowych technologii oraz budowy nowoczesnych centrów dystrybucyjnych. 
19.02.18, 10:00
| reklama & PR » ludzie
Dariusz Sawicki w TenderHut
Grupa TenderHut pozyskała nowego specjalistę – Dariusza Sawickiego, eksperta sprzedaży, marketingu i wdrażania nowych technologii.
19.02.18, 09:00
| reklama & PR » informacje
Kampania marki Folx, pierwszego operatora w aplikacji
Z początkiem lutego br., ruszyła kampania marki Folx, pierwszego operatora w aplikacji, który działa na zasadzie subskrypcji, jak Netflix czy Spotify.
19.02.18, 08:00
| reklama & PR » informacje
Hill+Knowlton Strategies odpowiada za działania PR w kampanii marki FUZETEA
Agencja Hill+Knowlton Strategies jest odpowiedzialna za działania Public Relations w kampanii wprowadzającej na rynek FUZETEA – nową markę w portfelu firmy Coca-Cola.
18.02.18, 15:00
| reklama & PR » informacje
AFORTI sponsorem strategicznym klubu żużlowego GTM Start Gniezno i tytularnym drużyny Juniorów
Klub żużlowy GTM Start Gniezno pozyskał nowego sponsora strategicznego - AFORTI. Jednocześnie grupa finansowa zostało sponsorem tytularnym drużyny Juniorów GTM Start Gniezno. Obie umowy zostały podpisane na rok, z opcją ich przedłużenia na kolejne sezony.
18.02.18, 13:00
| reklama & PR » informacje
Zimie na złość. Kampania IKEA z głosem Fisza
31 stycznia br., ruszyła kampania IKEA „Zimie na złość”, w której marka chce pokazać Polakom, jak duży wpływ na samopoczucie mają własne cztery kąty.
18.02.18, 11:00
| reklama & PR » informacje
Marka Urzędowski w portfolio Sfery Group
Sfera Group nawiązała współpracę z Fabryką Okien i Drzwi Urzędowski. 
Subskrybuj RSS działu reklama & PR: rss
Oferty pracy

Aktualnie nie mamy ofert pracy.

Dodaj swoją ofertę
Konkursy
do 19.03.18

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

do 16.03.18

Do zdobycia jeden egzemplarz audiobooka.

do 15.03.18

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

Polecamy
Konferencje

Zapraszamy do współpracy. Cena dodania do katologu od 99 PLN netto.

Http://www.Autodoc.PL