Raport o śledztwach przeciwko dziennikarzom: poszukiwania haków

Kilkaset postępowań prowadzonych przez prokuratury w całej Polsce. 110 aktów oskarżenia skierowanych do sądów i dwa wyroki skazujące na kary więzienia w zawieszeniu. To najistotniejsze informacje zawarte w raporcie o śledztwach prowadzonych przeciwko dziennikarzom w Polsce w latach 1990-2006.

Decyzja w sprawie opracowania dokumentu zapadła podczas obrad Konwentu Seniorów. Inicjatorem przedsięwzięcia był Jan Rokita. Polityk PO twierdzi, że w ten sposób chciał wykazać bezsensowność powołania komisji śledczej ds. mediów. Jego pomysłowi skwapliwie przytaknęli politycy PIS. W efekcie w prokuraturach i sądach w całej Polsce rozpoczęło poszukiwania informacji na temat postępowań przeciwko dziennikarzom.

W ciągu minionych 16 lat odnotowano 567 śledztw. Cztery opatrzono klauzulą „ściśle tajne” Po dwie tego typu sprawy prowadzono w Warszawie i Bydgoszczy. Autorzy raportu pominęli postępowania związane z życiem prywatnym dziennikarzy. Nie ujawniono nazwisk przedstawicieli mediów, zastępując je inicjałami. 29-stronicowy dokument zawiera ok. stu załączników. Osobno sklasyfikowano 17 spraw o „tłumienie krytyki prasowej" - dotyczą głównie lokalnych redakcji. Stworzono także oddzielną kategorię „inne”. Umieszczono tam 50 spraw. W osobnym załączniku wyodrębniono 5 aktualnie toczących się postępowań. Wspomniano m. in. o śledztwie prokuratury, które dotyczy redaktora naczelnego Rzeczpospolitej. Chodzi o opublikowanie informacji z toczącego się śledztwa dotyczącego Władysława Jamrożego, byłego szefa PZU.

Skrupulatnie wyszczególniono postępowania dotyczące lokalnych redakcji.
Ale pominięto śledztwo warszawskiej prokuratury okręgowej skierowane przeciwko dziennikarzom „Rzeczpospolitej" (W oficjalnej wersji chodziło o przekroczenie uprawnień przez urzędników- informatorów dziennikarzy. W tamtym okresie ministrem sprawiedliwości był Lech Kaczyński).

Ponad 80 proc. zawiadomień do prokuratur kończyło się odmową wszczęcia postępowania lub jego umorzeniem. Szczególnie wyczulone okazały się lokalne samorządy, które skierowały do prokuratur 108 zawiadomień. Na 110 spraw prowadzonych przez prokuratury 75 zakończyło się skierowaniem do sądów aktów oskarżenia. Większość dotyczyła zniesławienia- art. 212 kodeksu karnego. W kilku przypadkach chodziło o rozpowszechnianie pornografii i znieważenie funkcjonariusza. W sumie zapadło 21 wyroków skazujących. Jedynie w dwóch przypadkach sądy orzekły karę więzienia w zawieszeniu (sprawy dotyczyły red. nacz. „Tygodnika Giżyckiego" i dziennikarza „Super Expressu").

Zdaniem PIS raport będzie przydatny w pracach komisji śledczej ds. mediów. Jej główne zadanie to ujawnienie wpływu służb specjalnych na wolność mediów. Posłowie zasiadający w komisji poszukają odpowiedzi na szereg innych pytań. Czy były przypadki werbowania agentury spośród dziennikarzy? Czy służby specjalne inspirowały media w sprawie tzw. inwigilacji prawicy, rozbijania legalnych stronnictw politycznych oraz odwołania rządów: Jana Olszewskiego, Waldemara Pawlaka, Józefa Oleksego? Jaka była rola służb specjalnych w tzw. sprawie Anny Jaruckiej?